Po udarze mózgu wiele osób skupia się przede wszystkim na rehabilitacji fizycznej. Tymczasem równie często pojawiają się trudne emocje: lęk, smutek, złość, poczucie straty czy bezradności. Dla części osób są one przejściowe, ale u innych zaczynają realnie utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Ten artykuł pokazuje gdzie i w jaki sposób można szukać pomocy psychologicznej po udarze – zarówno bezpłatnie, jak i w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Bez wstydu, bez ocen i bez konieczności „radzenia sobie samemu”.
Udar to wydarzenie nagłe, zagrażające życiu i często trwale zmieniające codzienność.
Po nim naturalnie mogą pojawić się:
• lęk przed kolejnym udarem,
• obniżony nastrój,
• utrata poczucia kontroli,
• trudności w adaptacji do nowej sytuacji,
• depresja poudarowa.
Wsparcie psychologiczne:
• nie jest oznaką słabości,
• nie oznacza, że „ktoś sobie nie radzi”,
• jest elementem leczenia i zdrowienia, tak samo ważnym jak rehabilitacja.
Z pomocy psychologicznej warto skorzystać, gdy:
• trudne emocje utrzymują się przez wiele tygodni,
• lęk lub smutek zaczynają dominować codzienne życie,
• pojawia się wycofanie z kontaktów i aktywności,
• trudno zmotywować się do rehabilitacji,
• bliscy zauważają, że „coś jest nie tak”.
Nie trzeba czekać na moment kryzysowy.
Im wcześniej pojawi się wsparcie, tym często łatwiej o realną ulgę.
Jednym z podstawowych miejsc wsparcia są poradnie zdrowia psychicznego, które działają w ramach publicznej opieki zdrowotnej.
W poradniach zdrowia psychicznego można uzyskać:
• konsultację psychologiczną,
• wsparcie terapeutyczne,
• konsultację psychiatryczną (jeśli jest potrzebna).
Poradnie zdrowia psychicznego można znaleźć na oficjalnej stronie:
terminyleczenia.nfz.gov.pl – serwisie informacyjnym Narodowy Fundusz Zdrowia
W wyszukiwarce należy:
• w polu „Jakiego świadczenia szukasz?” wybrać „poradnia zdrowia psychicznego”,
• wskazać województwo lub miejscowość.
Po udarze wiele osób potrzebuje przede wszystkim rozmowy, wsparcia i pomocy w radzeniu sobie z emocjami, a nie leczenia farmakologicznego. W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem są poradnie psychologiczne, które również działają w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia.
W poradniach psychologicznych można uzyskać:
• konsultacje psychologiczne,
• wsparcie w adaptacji do życia po udarze,
• pomoc w radzeniu sobie z lękiem, smutkiem i stresem,
• wsparcie dla opiekunów.
Poradnie psychologiczne również można znaleźć na stronie: terminyleczenia.nfz.gov.pl
W wyszukiwarce:
• w polu „Jakiego świadczenia szukasz?” wybierz „poradnia psychologiczna”,
• następnie wskaż swoją lokalizację.
To dobre miejsce na pierwszy kontakt z pomocą psychologiczną, szczególnie gdy ktoś nie jest gotowy na terapię długoterminową lub leczenie psychiatryczne.
W wielu regionach Polski działają Centra Zdrowia Psychicznego, które oferują wsparcie:
• bez skierowania,
• blisko miejsca zamieszkania,
• często także w sytuacjach kryzysowych.
CZP mogą być dobrym punktem startowym, gdy ktoś:
• nie wie, gdzie się zgłosić,
• potrzebuje pilnej rozmowy,
• czuje się zagubiony w systemie.
Część oddziałów neurologicznych i ośrodków rehabilitacyjnych oferuje:
• konsultacje psychologiczne,
• wsparcie w trakcie rehabilitacji,
• rozmowy wspierające dla pacjentów i opiekunów.
Warto zapytać:
• lekarza prowadzącego,
• personel rehabilitacyjny, czy taka pomoc jest dostępna w danej placówce.
W momentach silnego napięcia, lęku lub kryzysu pomocne mogą być linie wsparcia psychologicznego.
Przykładem jest numer 116 123, który:
• działa bezpłatnie,
• umożliwia rozmowę z przeszkolonym konsultantem,
• może być pierwszym krokiem do dalszej pomocy.
Taka rozmowa:
• nie wymaga skierowania,
• nie zobowiązuje do dalszych działań,
• pozwala „zatrzymać się” w trudnym momencie.
Po udarze mogą występować również trudności z:
• pamięcią,
• koncentracją,
• uwagą,
• planowaniem.
Tak zwane zaburzenia poznawcze często są źródłem frustracji, obniżonego nastroju i lęku. One także mogą być powodem, dla którego warto skorzystać z pomocy psychologicznej. Temat ten wymaga jednak osobnego, szerszego omówienia.
Z pomocy psychologicznej mogą i powinny korzystać również osoby opiekujące się chorym po udarze. Opieka długoterminowa wiąże się z:
• przewlekłym stresem,
• zmęczeniem emocjonalnym,
• poczuciem odpowiedzialności,
• samotnością w decyzjach.
Wsparcie opiekuna:
• zmniejsza ryzyko wypalenia,
• poprawia jakość opieki,
• pośrednio pomaga także osobie chorej.
• pomoc psychologiczna po udarze jest czymś normalnym i potrzebnym,
• poradnie zdrowia psychicznego i poradnie psychologiczne można znaleźć na terminyleczenia.nfz.gov.pl,
• dostępne są także telefony wsparcia,
• pomoc przysługuje również opiekunom.
Zdrowienie po udarze to nie tylko rehabilitacja ciała.
To także troska o psychikę — swoją i bliskich.
