Po przebytym udarze sposób odżywiania ma bardzo duże znaczenie. Dobrze skomponowana dieta pomaga lepiej kontrolować ciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu, poziom glukozy i masę ciała, a więc te czynniki, które wpływają na ryzyko kolejnego udaru. Największe znaczenie mają codzienne, trwałe nawyki żywieniowe, a nie krótkotrwałe diety.
Po udarze profilaktyka wtórna nie opiera się wyłącznie na lekach. Bardzo ważne są także codzienne wybory, w tym sposób odżywiania. Dieta wpływa na zdrowie naczyń krwionośnych, pomaga ograniczać nadciśnienie, wspiera leczenie cukrzycy i zaburzeń lipidowych oraz ułatwia utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Najlepiej myśleć o diecie po udarze jako o części dalszego leczenia. To nie jest dodatkowy obowiązek „na później”, ale ważny element codziennej troski o zdrowie i zmniejszania ryzyka kolejnego incydentu.
Najkorzystniejszy jest sposób odżywiania oparty na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, orzechach, rybach oraz zdrowych tłuszczach roślinnych. Eksperci Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej podkreślają, że dieta wspierająca zdrowie serca i naczyń powinna być bogata w warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste oraz mniej przetworzone produkty spożywcze.
W praktyce oznacza to, że warto częściej sięgać po:
warzywa i owoce,
pieczywo razowe i pełnoziarniste kasze,
płatki owsiane,
rośliny strączkowe,
ryby,
orzechy i pestki,
oliwę lub olej rzepakowy zamiast tłuszczów zwierzęcych.
Po udarze szczególnie warto ograniczać sól, żywność wysoko przetworzoną, słodycze, słodzone napoje oraz nadmiar tłuszczów nasyconych. Eksperci Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej wskazują, że w diecie wspierającej układ krążenia należy ograniczać tłuste mięsa, tłuste produkty mleczne, wyroby cukiernicze, fast food i produkty bogate w tłuszcze trans. W zaleceniach dotyczących nadciśnienia podkreśla się też znaczenie ograniczenia soli.
Dla wielu pacjentów pomocnym pierwszym krokiem jest po prostu rzadsze dosalanie potraw, unikanie gotowych dań i częstsze wybieranie prostych posiłków przygotowywanych w domu.
To, co jemy, wpływa jednocześnie na kilka ważnych czynników ryzyka. Ograniczenie soli pomaga w kontroli ciśnienia tętniczego. Mniejsza ilość tłuszczów nasyconych i większa ilość błonnika wspierają poprawę poziomu cholesterolu. Regularne, dobrze zaplanowane posiłki pomagają natomiast lepiej kontrolować poziom glukozy.
Dlatego po udarze dieta nie powinna być traktowana jako osobny temat tylko dla osób z nadwagą albo cukrzycą. To ważna część profilaktyki wtórnej dla każdego pacjenta.
Najczęściej nie chodzi o bardzo restrykcyjną dietę, ale o trwałą zmianę codziennych nawyków. Po udarze najlepiej sprawdza się sposób odżywiania oparty na prostych zasadach: większej ilości warzyw, pełnych ziaren, zdrowszych tłuszczów roślinnych iograniczaniu produktów wysoko przetworzonych.
Jeśli pacjent ma cukrzycę, duże trudności z utrzymaniem masy ciała albo inne choroby współistniejące, plan żywieniowy warto omówić z lekarzem lub dietetykiem. W takich sytuacjach zalecenia powinny być dopasowane indywidualnie.
Najlepiej wprowadzać zmiany spokojnie, ale konsekwentnie. Po udarze warto opierać codzienne odżywianie na kilku podstawowych zasadach: ograniczać sól, jeść więcej warzyw, częściej wybierać produkty pełnoziarniste zamiast jasnego pieczywa oraz unikać żywności wysoko przetworzonej.
W praktyce dobrze sprawdzają się:
planowanie posiłków,
robienie zakupów według listy,
przygotowywanie prostych potraw w domu,
stopniowe porządkowanie codziennych nawyków żywieniowych.
W zmianie nawyków żywieniowych warto korzystać ze sprawdzonych źródeł. Eksperci Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej publikują materiały o diecie wspierającej zdrowie serca, nadciśnienie i zaburzenia lipidowe na stronie www.ncez.pzh.gov.pl. Przy NCEŻ działa także Centrum Dietetyczne Online, dostępne pod adresem www.ncez.pzh.gov.pl/poradnia. To bezpłatna poradnia internetowa, w której osoby dorosłe mogą skorzystać z konsultacji z dietetykiem, psychodietetykiem oraz specjalistą do spraw aktywności fizycznej. Rejestracja do poradni odbywa się przez stronę www.cdo.pzh.gov.pl.
Warto także skorzystać z portalu Diety NFZ, dostępnego pod adresem www.diety.nfz.gov.pl, gdzie można znaleźć bezpłatne plany żywieniowe, przepisy i listy zakupów. Dodatkowym źródłem prostych informacji dla pacjenta jest również serwis www.pacjent.gov.pl/diety/jak-zdrowo-sie-odzywiac.
Jeśli zmiana nawyków jest trudna, warto porozmawiać z lekarzem lub dietetykiem. Dodatkowe wsparcie może być szczególnie potrzebne osobom z cukrzycą, nadwagą, wysokim cholesterolem albo nadciśnieniem.
jedz więcej warzyw i owoców,
wybieraj produkty pełnoziarniste,
ogranicz sól,
ogranicz żywność wysoko przetworzoną,
wybieraj zdrowsze tłuszcze roślinne,
jedz regularnie,
dbaj o masę ciała,
łącz dietę z aktywnością fizyczną dostosowaną do swoich możliwości.
Dieta po udarze jest ważną częścią profilaktyki wtórnej. Pomaga lepiej kontrolować ciśnienie, cholesterol, poziom glukozy i masę ciała, a tym samym wspiera zmniejszanie ryzyka kolejnego udaru. Największe znaczenie mają spokojne, trwałe zmiany w codziennym odżywianiu, które można utrzymać na dłużej.
"Treści w serwisie wracam.pl mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W sprawach dotyczących zdrowia, leczenia i rehabilitacji należy skonsultować się z lekarzem lub specjalistą."
